1. Inleiding
Het lijkt
overbodig om de AGW (Anthropogenic Global Warming) - de opwarming van de aarde
door toedoen van de mens – nog uitgebreid te verdedigen. Dat de VS zich
terugtrekt uit het klimaatverdrag van Parijs is wereldwijd veroordeeld, niet
alleen door milieuorganisaties maar ook door regeringshoofden, een deel van het
bedrijfsleven, Amerikaanse staten (o.a Californië) en vele andere organisaties.
Klimaatsceptici
zijn in de minderheid, maar bekleden soms tamelijk invloedrijke posities (bv
President van de Verenigde Staten).
De
klimaatdiscussie op beleidsniveau wordt vertroebeld doordat politieke belangen een grote rol spelen. In de Amerikaanse
Rust Belt wordt klimaatscepticisme beleden door mensen die bang zijn hun baan in de kolenindustrie te
verliezen. In huiskamerdiscussies zal iemand met een rechtse kijk op de wereld
klimaatmaatregelen associëren met verfoeide milieufreaks. Bij het antwoord of
er echt sprake is van AGW beïnvloeden persoonlijke belangen en politieke stellingnamen
de objectieve evaluatie van feitelijk wetenschappelijk bewijsmateriaal.
Een
probleem is dat de wetenschappelijke bewijsvoering voor een leek moeilijk te
beoordelen is. Klimaatverandering voorspellen en de identificatie van oorzaken
is uiterst ingewikkelde wetenschappelijke materie met grote onzekerheidsmarges.
Om een uitspraak te doen over de duizenden publicaties –als je al tijd had om
die te bestuderen - zou je kennis moeten hebben van natuurkunde, wiskunde,
oceanografie, klimatologie, geologische en atmosferische geschiedenis en vele andere specialismes.
Ook moet je vertrouwd zijn met de interpretatie van getallen. En in het
algemeen met de wetenschappelijke attitude, die impliceert dat je je ook bewust
bent van de grenzen van je kennis.
Wij, leken,
beschikken over maar een miniem deel van de vereiste vaardigheden. We kunnen dus
niet op grond van inhoudelijke kennis ons standpunt verdedigen. We moeten een
beroep doen op expertise, op een informatiebron die we vertrouwen. Een
dergelijk appel op basis van één publicatie, gesprek of tv-optreden is echter
niet altijd overtuigend. Wij zijn erg goed in het selecteren van informatie
waar we het toch al mee eens zijn.
Representatieve
samenvattingen van wetenschappelijke kennis zijn betrouwbaarder. Meningen van
wetenschappers zijn gebaseerd op onderzoek en serieuze publicaties zijn
onderworpen aan “collegiale toetsing”.
Ik raakte niet zo lang geleden in debat met
bevriende klimaatsceptici.
Ik bracht
het argument naar voren dat ik ergens gehoord had dat 97% van klimatologisch
geschoolde wetenschappers het bestaan van Anthropogenic Global Warming (AGW)
onderschrijven. De repliek was dat de betreffende wetenschappers zomaar om een
mening was gevraagd, dus dat dat getal niet serieus hoefde te worden genomen. Ik
was enigszins verbaasd over deze redenering maar ik kon mijn claim niet
feitelijk hard maken. Ik kon geen wetenschappelijke onderbouwing presenteren van
hoe de kwantificering van consensus tot stand gekomen was. Ergens van gehoord
hebben is niet toereikend.
Deze
situatie roept dus om onderzoek. In de rest van dit artikel probeer ik daarom een
op feiten en degelijke research gebaseerde motivatie te presenteren van consensus
ten aanzien van AGW onder een grote meerderheid van ter zake kundige
wetenschappers.
Een kort
internetonderzoek leverde het volgende op. Ik baseer mij voornamelijk op
verwijzingen uit de NASA website:
Het gaat
hierom het artikel van Cook et al.
En de
beschrijving van het werk van de onder de vleugels van de Verenigde Naties
opererende IPCC.
Al met al
bronnen met enig gezag.
2. Artikel van Cook, et al.
J. Cook, et al, "Consensus on consensus:
a synthesis of consensus estimates on human-caused global warming," Environmental
Research Letters Vol.
11 No. 4, (13 April 2016); DOI:10.1088/1748-9326/11/4/048002
Het artikel van J. Cook et al. is een meta-analyse van een
aantal studies waar de consensus
betreffende de AGW (Anthropogenic Global Warming) wordt bestudeerd. Rekening
wordt gehouden met dat die consensus in de verschillende studies op diverse manieren
is bepaald: via samenvattingen van peer-reviewed klimaat artikelen en enquêtes
bij relevante steekproeven van (niet-) klimaatwetenschappers, openbare
verklaringen van wetenschappers en wiskundige analyse van citatie patronen of
combinaties van deze werkwijzen.
Ook is aandacht besteed aan hoe auteurs omgaan met informatie (in
artikelen, en enquêtes) waar geen uitspraak wordt gedaan over AGW. Tevens wordt
een onderscheid gemaakt tussen oordelen van experts: professionele
klimaatwetenschappers vs niet-klimaatwetenschappers.
Cook et al. maken mijns inziens hun claim aan het begin van hun
artikel waar:
Efforts to measure scientific consensus
need to identify
a relevant and representative population
of experts,
assess their professional opinion in an
appropriate
manner, and avoid distortions from
ambiguous elements
in
the sample.’
Hun eindoordeel is dat van de duizenden in de verschillende
studies betrokken wetenschappers de grote meerderheid AWG onderschrijven en dat
de consensus toeneemt met de klimaatexpertise van de betrokken wetenschappers:
"The number of papers rejecting
AGW [Anthropogenic, or human-caused, Global Warming] is a miniscule
proportion of the published research, with the percentage slightly decreasing
over time. Among papers expressing a position on AGW, an overwhelming
percentage (97.2% based on self-ratings, 97.1% based on abstract ratings)
endorses the scientific consensus on AGW.”
3. IPCC
Sinds zijn oprichting heeft het IPCC een reeks rapporten gepubliceerd die gelden als referentiewerken voor beleidsmakers, wetenschappers, studenten en andere specialisten. Deze rapporten hebben een grote invloed in het milieubeleid van vele regeringen. Deze rapporten komen om de 5 à 6 jaar uit. Het vierde rapport is in verschillende delen uitgekomen in 2007, het vijfde in 2013 en 2014.
Een conclusie uit het 2014 rapport (sectie summary for policy makers)
Anthropogenic greenhouse gas emissions have
increased since the pre-industrial era, driven largely by economic and
population growth, and are now higher than ever. This has led to atmospheric
concentrations of carbon dioxide, methane and nitrous oxide that are
unprecedented in at least the last 800,000 years. Their effects, together with
those of other anthropogenic drivers, have been detected throughout the climate
system and are extremely likely to
have been the dominant cause of the observed warming since the mid-20th
century. {1.2, 1.3.1}
Ook deze conclusie is
gebaseerd op gemotiveerde consensus van honderden experts.
4. Nog meer ondersteuning
Op de NASA website staat
ook een concept brief van 18 gerenommeerde Amerikaanse wetenschappelijke verenigingen,
gericht aan senatoren.
De volgende pagina geeft bijna 200 internationale
wetenschappelijke organisaties weer, die het standpunt onderschrijven dat
klimaatverandering deels wordt veroorzaakt door menselijk handelen.
5. Conclusie
Op grond van bovenstaande informatie ga ik ervan uit dat consensus
over AGW op zorgvuldig en overtuigende wijze is aangetoond.
Consensus is, strikt logisch gesproken, op zich geen bewijs voor
waarheid. Welllicht hebben al deze wetenschappers het bij het verkeerde eind of
zijn door hun politieke stellingname verblind. Mode en tijdgeest spelen ook een
rol.
Maar consensus over AGW in de bovengeschetste zin verwoordt het
vrijwel unanieme oordeel op dit moment van de meest ter zake kundige personen
in de wereld. Op deze consensus is mijn oordeel gebaseerd, dat AGW met grote waarschijnlijkheid ook daadwerkelijk
optreedt.
Je moet van goeden huize komen om het tegenovergestelde
standpunt te verdedigen.
Klimaat sceptici zullen wellicht gevoelig zijn voor dit argument,
maar dan moeten ze er wel van op de hoogte zijn. Onderzoek aangehaald in het
artikel van Cook et al. laat zien dat in Amerika een hoog percentage er een
veel te lage inschatting van de werkelijke consensus op na houdt. Dit noemen
zij “climate illiteracy”. Voor een deel wordt dit tot stand gebracht door het
bewust verspreiden van misinformatie (zie Trump).
In hoeverre dit geldt voor Nederland is mij onbekend. Het blijft in
ieder geval belangrijk de boodschap van de consensus te verspreiden.
Frank Kok
Gepensioneerd medisch statisticus
No comments:
Post a Comment